امروز میخوام درباره یکی از مفاهیم مهم در دنیای شبکه و امنیت صحبت کنم: پروتکلهای VPN
غالباً وقتی VPN انتخاب میکنیم، فقط به نام برند یا سرعت کلی نگاه میکنیم ولی بخش فنی (پروتکل) خیلی تاثیر گذار تر از اونی هست که به نظر میاد.
در ادامه، نگاهی میکنیم به چند پروتکل رایج، نقاط قوت، معایب و کاربرد هاشون میپردازیم…
L2TP (Layer 2 Tunneling Protocol)
نحوه کار:
L2TP خودش رمز نگاری انجام نمیدهد، فقط یک تونل بین دو نقطه ایجاد میکند.
برای امنیت، تقریباً همیشه همراه IPSec استفاده میشود.
IPSec وظیفۀ رمزنگاری و تأیید هویت را بر عهده دارد.
دادهها دوبار encapsulate میشوند (یک بار توسط L2TP و بار دیگر توسط IPSec).
نقاط قوت L2TP
پشتیبانی گسترده در بیشتر سیستمعاملها (ویندوز، مک، لینوکس، اندروید، iOS).
ترکیب L2TP با IPSec امنیت مناسبی ارائه میدهد.
پیکربندی نسبتاً ساده نسبت به بعضی پروتکلهای پیچیدهتر.
معایب:
به دلیل double encapsulation سرعت نسبت به پروتکلهای جدیدتر کمتر است.
نسبتاً راحت توسط فایروالها بلاک میشود چون از پورتهای مشخص (UDP 500 و ۴۵۰۰) استفاده میکند.
اگر پیادهسازی IPSec درست انجام نشود، میتواند نقاط ضعف امنیتی ایجاد کند.
کاربرد پیشنهادی:
مناسب وقتی که گزینههای پیشرفتهتر (مثل IKEv2 یا OpenVPN) در دسترس نیستند.
انتخاب خوب برای دستگاهها یا محیطهایی که فقط L2TP/IPSec را پشتیبانی میکنند.
بیشتر برای سازگاری استفاده میشود تا سرعت.
IKEv2/IPSec (internet Key Exchange Version2)
نحوه کار:
بخشی از مجموعه پروتکلهای IPSec است.
وظیفۀ اصلی IKEv2 ایجاد تونل ایمن از طریق تبادل کلید و مذاکره در مورد پارامترهای امنیتی است.
وقتی اتصال اینترنت قطع و وصل شود (مثلاً تغییر از Wi-Fi به دیتا)، IKEv2 میتواند سریع تونل را بازسازی کند.
نقاط قوت :
سرعت بالا به دلیل استفاده از کپسولهسازی بهینه.
پایداری عالی مخصوصاً روی موبایل (قابلیت MOBIKE = Mobility and Multihoming).
از الگوریتمهای رمزنگاری مدرن و قوی پشتیبانی میکند.
نسبت به پروتکلهایی مثل L2TP/IPSec مصرف منابع کمتری دارد.
معایب :
در برخی شبکهها ممکن است با مشکل عبور از NAT یا فایروال مواجه شود.
نیازمند پیکربندی دقیق سرور و کلاینت است.
پشتیبانی آن در همه سیستمعاملها به اندازه L2TP گسترده نیست (هرچند در ویندوز، iOS و macOS خوب پشتیبانی میشود).
کاربرد پیشنهادی:
بهترین گزینه برای کاربران موبایل که زیاد بین شبکههای مختلف جابهجا میشوند.
مناسب برای کسانی که به سرعت و پایداری بالا اهمیت میدهند.
برای سازمانها یا کاربرانی که امنیت و عملکرد همزمان میخواهند، انتخاب ایده آل است.
SSTP (Secure Socket Tunneling Protocol)
نحوه کار:
SSTP توسط مایکروسافت معرفی شد و روی SSL/TLS کار میکنه.
معمولاً از پورت ۴۴۳ (HTTPS) استفاده میکنه، همون پورتی که مرورگرها برای اتصال امن وب استفاده میکنن.
به همین دلیل، SSTP میتونه تقریباً از هر فایروال و سیستم فیلترینگ عبور کنه.
تونل VPN به شکل یک اتصال HTTPS رمزنگاریشده دیده میشود.
نقاط قوت :
عبور عالی از فایروالها چون روی پورت ۴۴۳ کار میکند..
استفاده از SSL/TLS که استانداردی شناختهشده و امن هست.
مناسب برای محیطهایی که سایر پروتکلها بلاک میشن.
در ویندوز یکپارچه و بدون نیاز به نرمافزار جانبی اضافه پشتیبانی میشه.
معایب :
پشتیبانی محدود در سیستمعاملهای غیر ویندوزی (در لینوکس و مک باید ابزارهای جانبی نصب بشه).
ممکنه نسبت به پروتکلهای جدید مثل WireGuard یا IKEv2 سرعت پایینتری داشته باشه.
کاربرد پیشنهادی :
وقتی در محیطی هستید که شبکه بسیار محدود یا فایروال سختگیر داره.
مناسب برای کاربرانی که ویندوز استفاده میکنند و میخواهند بدون دردسر VPN راهاندازی کنن.
مناسب برای عبور از فیلترینگ و محدودیت اینترنت در کشورهایی با فیلترینگ شدید. (دوستان سانسورچی این قسمت رو نادیده بگیرند!! :))
IPSec (Internet Protocol Security)
نحوه کار
IPSec یک چارچوب امنیتی در لایه شبکه است.
بستههای IP را رمزنگاری و احراز هویت میکند.
دو حالت اصلی داره:
Transport Mode: فقط محتوای بسته رمزنگاری میشود (هدر اصلی دستنخورده باقی میماند).
Tunnel Mode: کل بسته IP داخل یک بسته جدید قرار میگیره ، مناسب VPN.
میتواند بهتنهایی استفاده بشه یا با پروتکلهایی مثل L2TP و IKEv2 ترکیب بشه.
نقاط قوت:
امنیت بسیار بالا (استاندارد سازمانی)
انعطافپذیر : میتونه در ارتباطات سایت به سایت یا کلاینت به سرور استفاده بشه.
پشتیبانی توسط طیف گستردهای از الگوریتمهای رمزنگاری.
مورد اعتماد و استفاده گسترده در شبکههای سازمانی.
معایب:
عبور از NAT و فایروالها ممکنه دشوار باشه.
برای کاربر (End User) ممکنه تجربه راحتی مثل OpenVPN یا IKEv2 نداشته باشه.
کاربرد پیشنهادی:
برای سازمانها و شرکتها که میخواهند ارتباط بین دو سایت یا دفتر رو ایمن کنند.
مناسب برای تونلهای دائم و بلندمدت بین سرورها.
گزینهای قوی برای محیطهایی که امنیت اولویت اول هست و راحتی کاربری اهمیت کمتری داره.
جمعبندی کوتاه پروتکلهای VPN:
L2TP/IPSec: امنیت خوب با پشتیبانی گسترده، سرعت متوسط، مناسب وقتی گزینههای پیشرفتهتر در دسترس نیستند.
IKEv2/IPSec: امنیت و سرعت بالا، پایداری عالی در موبایل، بهترین گزینه برای کاربران متحرک.
SSTP: امنیت خوب، عبور آسان از فایروالها (پورت ۴۴۳)، مناسب محیطهای محدود و ویندوزی.
IPSec : امنیت بسیار بالا، انعطافپذیر، مناسب تونلهای سازمانی و Site To Site .
نکته کلی: انتخاب پروتکل بستگی به تعادل بین امنیت، سرعت، عبور از فایروال و پایداری دارد.
موفق باشید
